Κανονιστικό πλαίσιο

Νομοθεσία πυροπροστασίας

Ποια διάταξη ισχύει, τι έχει τροποποιηθεί και τι έχει καταργηθεί. Κάθε παραπομπή με ΦΕΚ και ημερομηνία — για να μπορεί να ελεγχθεί.

Το πρώτο ερώτημα

Ποιος κανονισμός ισχύει για το κτίριό μου;

Κρίνεται από την ημερομηνία αίτησης της οικοδομικής άδειας — όχι από την ημερομηνία έκδοσης, και όχι από το πότε χτίστηκε.

Νέο κτίριο

Αίτηση οικοδομικής άδειας μετά τις 7-8-2018 ή λειτουργικά ανεξάρτητη προσθήκη — και, όταν οι εργασίες θέλουν άδεια, προσθήκες ή αλλαγές χρήσης σε παλαιότερα κτίρια.

Κτίριο με αίτηση άδειας 1989 – 2018

Αίτηση οικοδομικής άδειας από 17-2-1989 έως πριν από τις 7-8-2018 (ξενοδοχεία από 17-3-1988). Η εγκεκριμένη μελέτη παραμένει σε ισχύ· νέες εργασίες με άδεια πηγαίνουν με Π.Δ. 41/2018.

Κτίριο με αίτηση άδειας πριν από το 1989

Αίτηση οικοδομικής άδειας πριν από τις 17-2-1989, και διατηρητέα: εφαρμόζεται η Πυροσβεστική Διάταξη της χρήσης του κτιρίου. Ξενοδοχεία πριν από τις 17-3-1988: Κεφ. Β΄ του Π.Δ. 71/1988.

Πυροσβεστική Διάταξη ανά χρήση

Συχνή παρανόηση

Χρήσεις χωρίς ειδική Πυροσβεστική Διάταξη

Για αυτές τις χρήσεις δεν υπάρχει Πυροσβεστική Διάταξη. Εφαρμόζεται ο κανονισμός κτιρίων ή ειδικές διατάξεις.

Ξενοδοχεία & τουριστικά καταλύματαΗ Πυροσβεστική Διάταξη 2/1979 καταργήθηκε (ΦΕΚ Β΄ 2089/19-6-2017). Εφαρμόζεται Π.Δ. 41/2018 Κεφ. Β΄ άρθρο 2 (από 20 κλίνες, αλλιώς άρθρο 1) ή Π.Δ. 71/1988 άρθρο 6 (από 20 άτομα· για λιγότερα, οι απαιτήσεις καθορίζονται κατά περίπτωση από την αρμόδια αρχή). Για ξενοδοχεία με άδεια πριν από τις 17-3-1988 ισχύει το Κεφ. Β΄ του Π.Δ. 71/1988 (άρθρα 16-22).
Πολυκατοικίες & κατοικίεςΠ.Δ. 41/2018 Κεφ. Β΄ άρθρο 1 ή Π.Δ. 71/1988 άρθρο 5. Ερμηνευτική: Εγκύκλιος 31415 Φ.700.5/23-5-2019 — τα προτεινόμενα μέτρα για κατοικίες με αίτηση οικοδομικής άδειας πριν από τις 17-2-1989 ΔΕΝ είναι υποχρεωτικά.
Κτίρια & σταθμοί στάθμευσηςπ.δ. 455/1976 (Α΄ 169/1976), όπως ισχύει (τροπ. ν. 4710/2020 και ν. 5290/2026), σε συνδυασμό με Π.Δ. 41/2018 Κεφ. Β΄ άρθρο 11 ή Π.Δ. 71/1988 άρθρο 13.
Πρατήρια καυσίμωνπ.δ. 1224/1981 (Α΄ 303, εντός σχεδίου) και β.δ. 465/1970 (Α΄ 150, εκτός σχεδίου), όπως ισχύουν — τελευταία τροποποίηση ν. 5290/2026 (Α΄ 47/30-3-2026). Ο ίδιος νόμος (άρθρο 4) απαγορεύει άδειες για πρατήρια υγραερίου, αμιγή ή μικτά, σε ισόγεια πολυώροφων κτιρίων με κατοικίες, καταστήματα, γραφεία, ξενοδοχεία, εκπαιδευτήρια, νοσηλευτήρια, γηροκομεία ή χώρους συνάθροισης κοινού από πάνω (εξαιρείται η μονοκατοικία ή διπλοκατοικία όπου μένει μόνο ο εκμεταλλευτής ή ο υπεύθυνος του πρατηρίου με την οικογένειά του), και την προσθήκη υγραερίου σε όσα ήδη λειτουργούν εκεί· στα υφιστάμενα μικτά η άδεια για το υγραέριο ανακαλείται έως την 1/12/2027. Μαζί με Π.Δ. 41/2018 άρθρο 11 ή Π.Δ. 71/1988 άρθρο 13.

Οι διατάξεις

Τι διέπει τι

Κανονισμοί κτιρίων

Ποιος κανονισμός δεσμεύει το κτίριο — κρίνεται από την ημερομηνία αίτησης της οικοδομικής άδειας.

Προεδρικό Διάταγμα 41/2018

Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων

ΦΕΚ Α΄ 80/7-5-2018 — ισχύς από 7-8-2018

Ο ισχύων κανονισμός για νέα κτίρια με αίτηση οικοδομικής άδειας μετά τις 7-8-2018 και για λειτουργικά ανεξάρτητες προσθήκες. Επίσης, όταν οι εργασίες θέλουν οικοδομική άδεια: αλλαγή χρήσης ή προσθήκη σε κτίρια του Π.Δ. 71/1988, ολική αλλαγή χρήσης ή λειτουργικά εξαρτημένη προσθήκη (άνω του 50% της επιφάνειας κύριας χρήσης του υπάρχοντος κτιρίου και άνω των 300 τ.μ.) σε κτίρια με αίτηση οικοδομικής άδειας πριν από τις 17-2-1989 (έναρξη ισχύος του Π.Δ. 71/1988· για ξενοδοχεία 17-3-1988).

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Προεδρικό Διάταγμα 71/1988

Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων (παλαιός)

ΦΕΚ Α΄ 32/17-2-1988 (διόρθωση σφάλματος Α΄ 59/1988)

Ισχύει για κτίρια με αίτηση οικοδομικής άδειας από 17-2-1989 έως πριν από τις 7-8-2018 (για ξενοδοχεία από 17-3-1988). Η εγκεκριμένη μελέτη τους παραμένει σε ισχύ.

Προσοχή στις τροποποιήσεις

Πυροσβεστικές Διατάξεις ανά χρήση

Ισχύουν για κτίρια με αίτηση οικοδομικής άδειας πριν από τις 17-2-1989 και για διατηρητέα. Η ΚΥΑ για τις μεταποιητικές δραστηριότητες ισχύει για όλα τα κτίρια.

Πυροσβεστική Διάταξη 8/2016

Εμπορικά καταστήματα

ΦΕΚ Β΄ 165/26-1-2017 (Υ.Α. 74088 Φ.700.8)

Μέτρα και μέσα πυροπροστασίας σε υφιστάμενα εμπορικά καταστήματα.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 3/2015

Χώροι συνάθροισης κοινού

ΦΕΚ Β΄ 529/3-4-2015 (Υ.Α. 14980 Φ.700.5)

Εστίαση, αναψυχή, κέντρα διασκέδασης ανεξαρτήτως δυναμικότητας, κινηματογράφοι και λοιποί χώροι συνάθροισης κοινού.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 17/2016

Γραφεία

ΦΕΚ Β΄ 388/19-2-2016 (Αριθμ. 3275 Φ.700.17)

Μέτρα και μέσα πυροπροστασίας σε υφιστάμενα κτίρια γραφείων.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 16/2015

Εκπαιδευτήρια

ΦΕΚ Β΄ 2326/29-10-2015

Μέτρα και μέσα πυροπροστασίας σε υφιστάμενα εκπαιδευτήρια.

Πυροσβεστική Διάταξη 6/2018

Εμπορικές αποθήκες

ΦΕΚ Β΄ 1576/8-5-2018 (Υ.Α. 16410 Φ.700.6)

Μέτρα και μέσα πυροπροστασίας σε υφιστάμενες εμπορικές αποθήκες.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 18/2019

Μονάδες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας

ΦΕΚ Β΄ 1514/7-5-2019 (Υ.Α. 12609 Φ.700.18)

Μέτρα και μέσα πυροπροστασίας σε μονάδες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, σε κτίρια με αίτηση οικοδομικής άδειας πριν από τις 17-2-1989 (εκτός αν το κτίριο υπάγεται στο Π.Δ. 41/2018 ή στο Π.Δ. 71/1988).

ΚΥΑ 136860/1673/Φ15/2018

Μεταποιητικές και συναφείς δραστηριότητες

ΦΕΚ Β΄ 6210/31-12-2018

Πυροπροστασία σε βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις και συναφείς δραστηριότητες.

Προσοχή στις τροποποιήσεις

Οριζόντιες διατάξεις

Ισχύουν για όλες τις χρήσεις, ανεξάρτητα από τον κανονισμό του κτιρίου.

Πυροσβεστική Διάταξη 15/2014

Προδιαγραφές μέσων πυροπροστασίας

ΦΕΚ Β΄ 3149/24-11-2014 — εφαρμογή από 1-3-2015

Ποια πρότυπα ακολουθούν η μελέτη, η σχεδίαση και η εγκατάσταση κάθε μέσου πυροπροστασίας: μόνιμα συστήματα (πυρανίχνευση και χειροκίνητη αναγγελία, ανίχνευση αερίων καυσίμων, κατάσβεση με νερό — καταιονισμός, υδατονέφωση —, σκόνη, αφρό, CO₂ και αέρια, αερόλυμα, μόνιμο υδροδοτικό δίκτυο, τοπική κατάσβεση κουζινών), φορητοί, τροχήλατοι και πυροσβεστήρες οροφής και η τοποθέτησή τους, πυροσβεστική φωλιά, καθώς και τα προληπτικά μέσα: φωτισμός ασφαλείας, σήμανση ασφαλείας και σχεδιαγράμματα διαφυγής. Ισχύει ανεξάρτητα από τον κανονισμό ή τη διάταξη που διέπει το κτίριο.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 14/2014

Οργάνωση, εκπαίδευση και ενημέρωση προσωπικού

ΦΕΚ Β΄ 2434/12-9-2014

Ομάδες πυροπροστασίας, εκπαίδευση και ενημέρωση του προσωπικού των επιχειρήσεων και εγκαταστάσεων.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 12/2012

Βιβλίο Ελέγχου και Συντήρησης

ΦΕΚ Β΄ 1794/6-6-2012 (Αριθμ. 12/2012)

Το Βιβλίο Ελέγχου και Συντήρησης των μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας — τι καταγράφεται και ποιος υπογράφει.

Προσοχή στις τροποποιήσεις
Πυροσβεστική Διάταξη 13/2021

Διοικητικές πράξεις πυροπροστασίας

ΦΕΚ Β΄ 5519/29-11-2021 (Υ.Α. 69019 οικ. Φ.700.13, κατ' εφαρμογή του άρθρου 167 του ν. 4662/2020)

Η διαδικασία: υποβολή δικαιολογητικών, έλεγχος και έκδοση των διοικητικών πράξεων πυροπροστασίας σε επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις.

Προσοχή στις τροποποιήσεις

Πυροσβεστήρες

Διάθεση, συντήρηση και αναγόμωση φορητών και τροχήλατων πυροσβεστήρων.

Ειδικές εγκαταστάσεις

Εγκαταστάσεις με δικό τους πλαίσιο πυροπροστασίας, ανεξάρτητα από τον κανονισμό κτιρίων.

Συχνές ερωτήσεις

Νομοθεσία πυροπροστασίας — τι ρωτούν οι πελάτες μας

Ποιος κανονισμός πυροπροστασίας ισχύει για το κτίριό μου;

Κρίνεται από την ημερομηνία αίτησης της οικοδομικής άδειας. Μετά τις 7-8-2018 ισχύει το Π.Δ. 41/2018· από 17-2-1989 έως πριν από τις 7-8-2018 το Π.Δ. 71/1988 (για ξενοδοχεία από 17-3-1988)· πριν από τις 17-2-1989, και για διατηρητέα, η Πυροσβεστική Διάταξη της χρήσης του κτιρίου. Για ξενοδοχεία πριν από τις 17-3-1988 ισχύει το Κεφ. Β΄ του Π.Δ. 71/1988. Και σε παλαιότερο κτίριο, εργασίες με οικοδομική άδεια μετά τις 7-8-2018 πηγαίνουν με το Π.Δ. 41/2018: λειτουργικά ανεξάρτητη προσθήκη· σε κτίριο του Π.Δ. 71/1988, αλλαγή χρήσης (ολική ή μερική) ή λειτουργικά εξαρτημένη προσθήκη· σε κτίριο πριν από τις 17-2-1989, ολική αλλαγή χρήσης ή εξαρτημένη προσθήκη κύριας χρήσης πάνω από 300 τ.μ. που ξεπερνά το 50% της επιφάνειας κύριας χρήσης του υπάρχοντος κτιρίου (άρθρο 2 παρ. 2.1). Τα διατηρητέα εξαιρούνται (παρ. 2.3).

Ποια η διαφορά ανάμεσα σε Προεδρικό Διάταγμα και Πυροσβεστική Διάταξη;

Οι δύο κανονισμοί πυροπροστασίας κτιρίων είναι Προεδρικά Διατάγματα (Π.Δ. 41/2018 και Π.Δ. 71/1988, ΦΕΚ τεύχος Α΄). Οι Πυροσβεστικές Διατάξεις εγκρίνονται με υπουργική απόφαση (τεύχος Β΄): άλλες αφορούν υφιστάμενα κτίρια ανά χρήση και άλλες ισχύουν για όλους, όπως η 15/2014 για τις προδιαγραφές των μέσων. Γι' αυτό το «Π.Δ. 15/2014» είναι λάθος — το σωστό είναι «Πυροσβεστική Διάταξη 15/2014».

Κάθε πότε συντηρούνται οι πυροσβεστήρες;

Μία φορά τον χρόνο, από αναγνωρισμένη εταιρεία. Όλοι οι τύποι, και οι CO₂, έχουν επιπλέον εργαστηριακό έλεγχο και ανανέωση γόμωσης στα 10 χρόνια. Οι πυροσβεστήρες σκόνης και βάσης νερού έχουν και περαιτέρω συντήρηση με ανανέωση γόμωσης στα 5 και στα 15 χρόνια (οι σφραγισμένοι σκόνης μόνο στα 15) (ΚΥΑ 618/43/2005, Πίνακας ΙΙΙ.1 όπως αντικαταστάθηκε με την ΚΥΑ 17230/671/2005).

Πόσα χρόνια ζει ένας πυροσβεστήρας;

Οι πυροσβεστήρες σκόνης, αφρού και νερού έχουν λειτουργική ζωή 20 ετών. Για τους πυροσβεστήρες CO₂ ισχύει ό,τι ορίζει η εθνική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα δοχεία πίεσης.

Τι είναι το Βιβλίο Ελέγχου και Συντήρησης;

Το βιβλίο όπου καταγράφονται οι έλεγχοι και οι συντηρήσεις των μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας. Είναι υποχρεωτικό σε κάθε επιχείρηση που έχει ή πρέπει να αποκτήσει πιστοποιητικό πυροπροστασίας (Πυροσβεστική Διάταξη 12/2012, άρθρο 1), καθώς και όπου το ζητά ο πίνακας δραστηριοτήτων της Εγκυκλίου 48689/2025 (π.χ. μαζί με την αρχειοθέτηση μελέτης πυροπροστασίας). Το ενημερώνει ενυπόγραφα πρόσωπο με τα νόμιμα προσόντα. Για τους πυροσβεστήρες μπορούν να το κάνουν τα αρμόδια άτομα της αναγνωρισμένης εταιρείας· για τα λοιπά μέσα, πρόσωπο με τα αντίστοιχα επαγγελματικά δικαιώματα, π.χ. ηλεκτρολόγος για τον φωτισμό ασφαλείας. Δεν απαιτείται επιπλέον σφραγίδα μηχανικού (Εγκύκλιος 12889/2018).

Χρειάζεται η επιχείρησή μου πιστοποιητικό πυροπροστασίας;

Αν η δραστηριότητα αδειοδοτείται με έγκριση ή γνωστοποίηση λειτουργίας (ν. 4442/2016), φαίνεται στον πίνακα δραστηριοτήτων της Εγκυκλίου 48689/2025, που λέει για καθεμία αν απαιτείται διοικητική πράξη πυροπροστασίας. Αν η επιχείρηση ασκείται ελεύθερα, πιστοποιητικό χρειάζονται τα γραφεία, το εμπόριο, η εκπαίδευση και οι μη εμπορικές αποθήκες κατηγορίας κινδύνου C, ενώ στην κατηγορία Β αρχειοθετείται μελέτη (Παράρτημα Δ). Η διαδικασία ορίζεται από την Πυροσβεστική Διάταξη 13/2021 και η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω των e-Άδειες του ΤΕΕ.

Είναι υποχρεωτικά τα μέτρα πυροπροστασίας σε παλιά πολυκατοικία;

Εξαρτάται από την ημερομηνία αίτησης της οικοδομικής άδειας. Για κατοικίες με αίτηση πριν από τις 17-2-1989, η Εγκύκλιος 31415/2019 ορίζει ότι τα προτεινόμενα μέτρα δεν είναι υποχρεωτικά και δεν συνοδεύονται από κυρώσεις. Οι πολυκατοικίες με αίτηση από 17-2-1989 έως πριν από τις 7-8-2018 εμπίπτουν στο Π.Δ. 71/1988 (άρθρο 5, Κατοικίες). Τα νεότερα κτίρια εμπίπτουν στο Π.Δ. 41/2018.

Υπάρχει Πυροσβεστική Διάταξη για ξενοδοχεία;

Όχι πια. Η Πυροσβεστική Διάταξη 2/1979 καταργήθηκε (ΦΕΚ Β΄ 2089/19-6-2017). Εφαρμόζεται το Π.Δ. 41/2018 (Κεφ. Β΄ άρθρο 2) ή, για παλαιότερα κτίρια, το Π.Δ. 71/1988.

Ερώτημα συμμόρφωσης;

Πείτε μας τη χρήση και το μέγεθος του κτιρίου και σας απαντάμε με αναφορά στη διάταξη που ισχύει.